Παιγνιοθεραπεία

« Μπορείς να ανακαλύψεις περισσότερα για ένα άνθρωπο σε μια ώρα
παιχνιδιού παρά σε μια συζήτηση διάρκειας ενός χρόνου. »


Πλάτων

Η ιστορία της σημαντικότητας του παιχνιδιού ξεκίνησε πριν από πολλούς αιώνες όταν φιλόσοφοι όπως τον Πλάτωνα αντιλήφθηκαν μέσα από την παρατήρηση την σημαντικότητα και αναγκαιότητα για ελεύθερο παιχνίδι. Ακολούθησαν και άλλοι όπως ο “Rousseau” που σε ένα από τα βιβλία του έγραψε και ανέλυσε , την σημασία της παρατήρησης του παιχνιδιού ως το όχημα για να γνωρίσεις και να κατανοήσεις ένα παιδί.

Μέσα από όλα τα παραπάνω αλλά και πολλών άλλων αναφορών για την σημασία του παιχνιδιού αναδύθηκε η παιγνιοθεραπεία , μια μορφή ψυχοθεραπευτικής μεθόδου που χρησιμοποιείτε με συμβολικό τρόπο. Είδαμε μέσα από μελέτες αλλά και από τους ιδίους τους θεραπευτές ότι ο μόνος τρόπος για να προσεγγίσεις θεραπευτικά ένα παιδί είναι να μιλήσεις την γλώσσα του και το παιχνίδι είναι ο ιδανικότερος τρόπος επικοινωνίας. Η παιγνιοθεραπεία μας επιτρέπει να καταλάβουμε πως είναι φτιαγμένος ο πραγματικός και φανταστικός κόσμος των παιδιών μιας και για αυτά το παιχνίδι είναι τρόπος έκφρασης τους αλλά και το φυσικό μέσο εξερεύνησης τους για ανακάλυψη τόσο του εαυτού τους όσο και του κόσμου γύρω τους.

Έτσι μέσα σε ένα περιβάλλον ασφαλείας και ελευθερίας το παιδί και ο θεραπευτής μπορούν να δημιουργήσουν μια θεραπευτική σχέση όπου το παιδί θα έχει την ευκαιρία της έκφρασης και της εξερεύνησης και κυριαρχίας του εξωτερικού του κόσμου αλλά και των εσωτερικών συγκρούσεων του.

Μέσα από αυτό το περιβάλλον παρέχεται στο παιδί ασφάλεια και εμπιστοσύνη και έτσι του δίνεται η δυνατότητα με την βοήθεια του παιγνιοθεραπευτη να έρθει πιο κοντά στα συναισθήματα του και να τα εκφράσει μέσω του παιχνιδιού. Μέσα από όλα αυτά βοηθάει τα παιδιά να μάθουν ότι είναι αποδεκτό να βιώνουν όλων των ειδών συναισθήματα και τα βοηθάει να βρουν τα ίδια τα παιδιά τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων τους που αυτό θα έχει και σαν αποτέλεσμα την ψυχική τους ωρίμανση για να μπορέσουν να αποκτήσουν αυτοεκτίμηση και εσωτερική ενδυνάμωση. Ο παιγνιοθεραπευτής δεν επιβάλει και δεν κριτικάρει το παιδί αλλά ούτε χρησιμοποιεί ερμηνείες για να επιφέρει την θεραπευτική αλλαγή. Η αλλαγή αυτή βασίζεται στο παιχνίδι που λειτουργεί ως σύμβολο για να μπορέσει το παιδί να εκφραστεί και στην θεραπευτική σχέση μεταξύ θεραπευτή και παιδιού.



Ποια παιδιά μπορούν να επωφεληθούν από την παιγνιοθεραπεία;

Από αυτή την ψυχοθεραπευτική προσέγγιση μπορούν να επωφεληθούν παιδιά διαφορετικών εθνικοτήτων, γένους και ικανοτήτων. Είναι η πιο κατάλληλη μορφή θεραπείας για παιδιά από 3 ως 15 περίπου ετών. Παρόλα αυτά μπορεί να εφαρμοστεί σε μεγαλύτερα παιδιά και σε ενήλικες από ένα κατάλληλα εκπαιδευμένο θεραπευτή συνδυάζοντας στοιχεία παιγνιοθεραπείας και ψυχοθεραπείας.



Τα παιδιά μπορούν να παραπεμφθούν για παιγνιοθεραπεία για πολλούς και διάφορους λόγους, οι κυριότεροι των οποίων είναι:

  1. Συναισθηματικές δυσκολίες και προβλήματα συμπεριφοράς (επιθετικότητα,
    μελαγχολία, απόσυρση, δυσκολίες στον ύπνο, στη σχολική φοίτηση κ.α.)
  2. Άρνηση στην τήρηση ορίων
  3. Υπερκινητικότητα και παρορμητική συμπεριφορά
  4. Παιδιά που έχουν βιώσει απώλεια λόγω πένθους, αρρώστιας, διαζυγίου,
    υιοθεσίας, μετανάστευσης
  5. Παιδιά που έχουν βιώσει τραυματικές εμπειρίες, φοβίες
  6. Αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες, έλλειψη συγκέντρωσης, υπερκινητικοτητα (ADHD)
  7. Παιδιά που έχουν βιώσει οικογενειακή βία, κακοποίηση ή παραμέληση
  8. Δυσκολεύονται να κάνουν φίλους
  9. Δεν παίζουν


Πως γίνονται οι συνεδρίες:

Οι θεραπευτικές συναντήσεις συνήθως είναι σε ατομικό επίπεδο αλλά ως επίσης μπορούν να γίνουν και ομαδικές. Στην ατομική παιγνιοθεραπεία οι συνεδρίες είναι εβδομαδιαίες με σταθερή ημέρα και ώρα σε ειδικά διαμορφωμένο και εξοπλισμένο χώρο. Παράλληλα με την θεραπεία του παιδιού γίνονται και συχνές συναντήσεις μαζί με τους γονείς όπου μπορούν να αναφέρουν τις αλλαγές η και τους προβληματισμούς τους που μαζί με τον θεραπευτή συζητούν τρόπους αντιμετώπισης στο σπίτι και στο περιβάλλον του παιδιού.


Ο ρόλος των γονιών:

Οι γονείς συμμετέχουν σε κάθε στάδιο της θεραπευτικής παρέμβασης. Αρχικά ο παιγνιοθεραπευτης συναντά τους γονείς όπου παίρνει το ιστορικό του παιδιού, ακούει τι τους απασχολεί, πως έχουν χειριστεί την κατάσταση μέχρι τώρα και πως επηρεάζει το παιδί και την οικογένεια του. Μέσα σε μια σχέση εχεμύθειας και εμπιστοσύνης γονείς και παιγνιοθεραπευτης αποφασίζουν και θέτουν τους στόχους της θεραπείας.



Τεχνικές και εκφραστικά μέσα:

  1. ζωγραφική
  2. παιχνίδι με την άμμο
  3. πηλός
  4. μουσικά όργανα
  5. θεραπευτικές ιστορίες
  6. χορός και κίνηση
  7. μάσκες
  8. παιχνίδι ρόλων - δραματοθεραπεια